{"schema":"view/0.2","composition":"composition/0.3","design":"design/0.2","qid":"Q3870","lang":"es","locale":"es","dir":"ltr","page_title":"Nairobi","labels":{"Q114":{"text":"Kenia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q114"},"Q1860":{"text":"inglés","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1860"},"Q3870":{"text":"Nairobi","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3870","description":{"text":"capital y mayor ciudad de Kenia","lang":"es"}},"Q7838":{"text":"suajili","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7838"},"Q8678":{"text":"Río de Janeiro","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q8678"},"Q11573":{"text":"metro","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11573"},"Q16554":{"text":"Denver","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q16554"},"Q25343":{"text":"metro cuadrado","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q25343"},"Q35787":{"text":"masái","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q35787"},"Q41087":{"text":"Raleigh","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q41087"},"Q182852":{"text":"Kunming","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q182852"},"Q214485":{"text":"Kisumu","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q214485"},"Q225641":{"text":"Mombasa","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q225641"},"Q239421":{"text":"Nakuru","lang":"mul","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q239421"},"Q265049":{"text":"archINFORM","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q265049"},"Q322149":{"text":"Eldoret","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q322149"},"Q362865":{"text":"Pingxiang","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q362865"},"Q693093":{"text":"Machakos","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q693093"},"Q712226":{"text":"kilómetro cuadrado","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q712226"},"Q867541":{"text":"Encyclopædia Britannica (11ª edición)","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q867541"},"Q926713":{"text":"Parintins","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q926713"},"Q964130":{"text":"Colonia Tovar","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q964130"},"Q1061480":{"text":"Provincia de Nairobi","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1061480"},"Q1549591":{"text":"gran ciudad","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1549591"},"Q2538511":{"text":"Colonia y Protectorado de Kenia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2538511"},"Q2864340":{"text":"French order of 4 Nov. 1993 about names of states and capitals","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/Q2864340/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2864340"},"Q3335223":{"text":"Nairobi","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3335223"},"Q3976641":{"text":"entidad territorial administrativa de Kenia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3976641"},"Q5460604":{"text":"Wikipedia:Lista de artículos que toda Wikipedia debería tener","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5460604"},"Q6173448":{"text":"Wikipedia:Lista de artículos que toda Wikipedia debería tener/Expandida","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q6173448"},"Q7119121":{"text":"Categoría:Personas de Nairobi","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7119121"},"Q7805834":{"text":"timeline of Nairobi history","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/Q7805834/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7805834"},"Q8064728":{"text":"Categoría:Nacidos en Nairobi","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q8064728"},"Q8795825":{"text":"Categoría:Nairobi","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q8795825"},"Q9688722":{"text":"Categoría:Fallecidos en Nairobi","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9688722"},"Q14206200":{"text":"Southern Rift Valley","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/Q14206200/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q14206200"},"Q28967580":{"text":"Sakaja Johnson","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q28967580"},"Q47088290":{"text":"masculino singular","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q47088290"},"Q47088293":{"text":"femenino singular","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q47088293"},"Q84054802":{"text":"Category:Maps of Nairobi","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/Q84054802/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q84054802"},"Q84643330":{"text":"1911 Encyclopædia Britannica/Nairobi","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/Q84643330/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q84643330"},"Q97130876":{"text":"Nairobi open data","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/Q97130876/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q97130876"},"Q104596219":{"text":"Category:Views of Nairobi","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/Q104596219/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q104596219"},"Q106020188":{"text":"economía de Nairobi","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q106020188"},"P6":{"text":"jefe de gobierno","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P6"},"P10":{"text":"vídeo","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P10"},"P17":{"text":"país","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P17"},"P18":{"text":"imagen","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P18"},"P31":{"text":"instancia de","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P31"},"P41":{"text":"imagen de la bandera","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P41"},"P94":{"text":"imagen del escudo de armas","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P94"},"P131":{"text":"situado en la entidad territorial administrativa","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P131"},"P143":{"text":"importado del proyecto Wikimedia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P143"},"P190":{"text":"ciudad hermana","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P190"},"P213":{"text":"identificador ISNI","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P213"},"P214":{"text":"identificador VIAF","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P214"},"P227":{"text":"identificador GND (DNB)","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P227"},"P242":{"text":"mapa de localización","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P242"},"P244":{"text":"identificador de autoridades de la Biblioteca del Congreso de Estados Unidos","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P244"},"P248":{"text":"afirmado en","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P248"},"P268":{"text":"identificador BnF","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P268"},"P269":{"text":"identificador de referencia de idRef SUDOC","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P269"},"P281":{"text":"código postal","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P281"},"P300":{"text":"ISO 3166-2","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P300"},"P349":{"text":"identificador NDL","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P349"},"P361":{"text":"forma parte de","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P361"},"P373":{"text":"categoría en Commons","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P373"},"P402":{"text":"identificador de relación en OpenStreetMap","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P402"},"P407":{"text":"idioma de la obra o del nombre","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P407"},"P443":{"text":"audio de pronunciación","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P443"},"P473":{"text":"prefijo telefónico local","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P473"},"P518":{"text":"parte implicada","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P518"},"P571":{"text":"fecha de fundación o creación","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P571"},"P580":{"text":"fecha de inicio","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P580"},"P582":{"text":"fecha de fin","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P582"},"P585":{"text":"fecha","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P585"},"P625":{"text":"coordenadas","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P625"},"P646":{"text":"Identificador Freebase","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P646"},"P691":{"text":"identificador NKC","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P691"},"P805":{"text":"elemento de la declaración","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P805"},"P854":{"text":"dirección web de la referencia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P854"},"P856":{"text":"sitio web oficial","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P856"},"P901":{"text":"FIPS 10-4 (países y regiones)","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P901"},"P910":{"text":"categoría principal del tema","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P910"},"P935":{"text":"galería en Commons","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P935"},"P948":{"text":"banner de Wikiviajes","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P948"},"P950":{"text":"identificador BNE v1.0","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P950"},"P982":{"text":"identificador MusicBrainz de área","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P982"},"P998":{"text":"identificador dmoz","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P998"},"P1036":{"text":"clasificación Decimal de Dewey","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1036"},"P1082":{"text":"población","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1082","description":{"text":"número de habitantes de un lugar","lang":"es"}},"P1225":{"text":"identificador NARA","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1225"},"P1245":{"text":"definición de significado de OmegaWiki","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1245"},"P1281":{"text":"identificador de Where On Earth (Yahoo!, GeoPlanet, Flickr)","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1281"},"P1296":{"text":"identificador de la Gran Enciclopedia Catalana (antiguo)","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1296"},"P1343":{"text":"descrito en la fuente","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1343"},"P1376":{"text":"capital de","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1376"},"P1417":{"text":"identificador de la Enciclopedia Británica en línea","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1417"},"P1448":{"text":"nombre oficial","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1448"},"P1464":{"text":"categoría para las personas que nacieron aquí","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1464"},"P1465":{"text":"categoría para las personas que fallecieron aquí","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1465"},"P1549":{"text":"gentilicio","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1549"},"P1566":{"text":"identificador GeoNames","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1566"},"P1617":{"text":"identificador BBC Things","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1617"},"P1667":{"text":"identificador TGN","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1667"},"P1705":{"text":"nombre en la lengua nativa","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1705"},"P1792":{"text":"categoría de personas relacionadas","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1792"},"P1871":{"text":"identificador CERL","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1871"},"P1937":{"text":"UN/LOCODE","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1937"},"P1997":{"text":"identificador de lugar de Facebook","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1997"},"P2002":{"text":"nombre de usuario de Twitter (𝕏)","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2002"},"P2003":{"text":"nombre de usuario de Instagram","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2003"},"P2013":{"text":"identificador de Facebook","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2013"},"P2044":{"text":"elevación sobre el nivel del mar","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2044"},"P2046":{"text":"superficie","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2046"},"P2163":{"text":"identificador FAST","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2163"},"P2184":{"text":"historia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2184"},"P2326":{"text":"ID GNS de función única","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2326"},"P2347":{"text":"identificador YSO","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2347"},"P2572":{"text":"hashtag","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/P2572/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2572"},"P2581":{"text":"identificador BabelNet","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2581"},"P2716":{"text":"fotomontaje","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2716"},"P2924":{"text":"identificador de la Gran Enciclopedia Rusa Online","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2924"},"P2936":{"text":"idioma usado","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P2936"},"P3134":{"text":"identificador TripAdvisor","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P3134"},"P3219":{"text":"identificador Enciclopedia Universalis","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P3219"},"P3365":{"text":"identificador Enciclopedia Treccani on line","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P3365"},"P3417":{"text":"identificador de tema en Quora","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P3417"},"P3451":{"text":"vista nocturna","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P3451"},"P3629":{"text":"edad declarada en el evento","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P3629"},"P3633":{"text":"British Museum place ID","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/P3633/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P3633"},"P3749":{"text":"Google Maps Customer ID","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P3749"},"P3984":{"text":"subreddit","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P3984"},"P4223":{"text":"identificador de la Enciclopedia Italiana Treccani","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P4223"},"P4342":{"text":"identificador Store norske leksikon","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P4342"},"P4527":{"text":"identificador Tesauro del Parlamento del Reino Unido","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P4527"},"P5008":{"text":"lista de interés para el proyecto Wikimedia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P5008"},"P5063":{"text":"identificador de Interlingual Index","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P5063"},"P5184":{"text":"Daum Encyclopedia ID","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/P5184/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P5184"},"P5337":{"text":"identificador Google Noticias","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P5337"},"P5573":{"text":"Identificador de lugar de archINFORM","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P5573"},"P5843":{"text":"identificador Gynopedia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P5843"},"P5905":{"text":"identificador Comic Vine","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P5905"},"P6200":{"text":"identificador de tema de BBC News","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P6200"},"P6404":{"text":"identificador del Dizionario di Storia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P6404"},"P6621":{"text":"Le Figaro tag ID","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/P6621/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P6621"},"P6706":{"text":"identificador De Agostini","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P6706"},"P6723":{"text":"BlackPast.org ID","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/P6723/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P6723"},"P6766":{"text":"identificador Who's on First","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P6766"},"P7197":{"text":"identificador de ciudad OpenWeatherMap","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P7197"},"P7305":{"text":"Online PWN Encyclopedia ID","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/P7305/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P7305"},"P7471":{"text":"identificador iNaturalist de lugar","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P7471"},"P7502":{"text":"Golden ID","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P7502"},"P7506":{"text":"identificador de Enciclopedia Naver","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P7506"},"P7867":{"text":"categoría para los mapas de este elemento","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P7867"},"P8119":{"text":"HASC","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8119"},"P8168":{"text":"identificador de elemento en FactGrid","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8168"},"P8179":{"text":"identificador de Canadiana","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8179"},"P8189":{"text":"identificador J9U de la Biblioteca Nacional de Israel","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8189"},"P8313":{"text":"identificador Lex","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8313"},"P8349":{"text":"identificador de la enciclopedia Proleksis","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8349"},"P8402":{"text":"portal de datos abiertos","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8402"},"P8408":{"text":"identificador en KBpedia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8408"},"P8424":{"text":"OpenHistoricalMap relation ID","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/P8424/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8424"},"P8519":{"text":"identificador de tesauro de RKD","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8519"},"P8592":{"text":"vista aérea","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8592"},"P8744":{"text":"economía","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8744"},"P8814":{"text":"identificador de synset de WordNet 3.1","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8814"},"P8989":{"text":"categoría para la vista del elemento","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P8989"},"P9100":{"text":"tema de GitHub","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P9100"},"P9322":{"text":"identificador SVKKL (República Checa)","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P9322"},"P9346":{"text":"France 24 topic ID (French)","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/P9346/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P9346"},"P9495":{"text":"National Historical Museums of Sweden ID","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/P9495/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P9495"},"P9957":{"text":"identificador museo-digital de un lugar","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P9957"},"P10077":{"text":"identificador de los tesauros del Patrimonio Cultural de España","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P10077"},"P10291":{"text":"identificador Wikisimpsons","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P10291"},"P10397":{"text":"SBN place ID","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/P10397/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P10397"},"P10730":{"text":"ID de Data Commons","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P10730"},"P10832":{"text":"identificador WorldCat Entities","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P10832"},"P12086":{"text":"WikiKids ID","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P12086"},"P12385":{"text":"identificador de la Gran Enciclopedia Catalana","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P12385"},"P12749":{"text":"SNARC ID","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/P12749/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P12749"},"P12800":{"text":"identificador de artículo en Vikidia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P12800"},"P12966":{"text":"Mapcarta ID","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P12966"},"P13591":{"text":"identificador Yale LUX","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P13591"},"P13772":{"text":"Harper's tag","lang":"en","fallback":true,"add":"https://www.wikidata.org/wiki/Special:SetLabel/P13772/es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Property:P13772"}},"page_images":{"Q1061480":{"file":"Nairobi in Kenya.svg","kind":"drawing","aspect":0.9091,"credit":{"artist":"TUBS","license":"CC BY-SA 3.0"},"from":"es.wikipedia.org"},"Q2538511":{"file":"Flag of Kenya (1921–1963).svg","kind":"drawing","aspect":2.0,"credit":{"artist":"Oren neu dag","license":"CC BY-SA 3.0"},"from":"es.wikipedia.org"}},"articles":{"Q7805834":{"text":"Timeline of Nairobi","lang":"en","href":"https://en.wikipedia.org/wiki/Timeline_of_Nairobi"}},"messages":{"qrender-add-label":"Add a label in your language","qrender-add-value":"Add it in this language","qrender-age":"aged $1","qrender-alternate-json":"JSON data","qrender-alternate-markdown":"Markdown version","qrender-bce":"$1 BCE","qrender-cite-archived":"Archived","qrender-cite-at":"Cited at","qrender-cite-authors":"Authors","qrender-cite-encyclopedia":"Encyclopedia","qrender-cite-identifier":"Identifier","qrender-cite-identifiers":"Identifiers","qrender-cite-issue":"Issue","qrender-cite-issue-in":"no. $1","qrender-cite-journal":"Journal","qrender-cite-magazine":"Magazine","qrender-cite-newspaper":"Newspaper","qrender-cite-original-dead":"the original is offline","qrender-cite-original-unfit":"the original address has other content now","qrender-cite-page-in":"p. $1","qrender-cite-pages":"Pages","qrender-cite-pages-in":"pp. $1","qrender-cite-place":"Place","qrender-cite-published":"Published","qrender-cite-publisher":"Publisher","qrender-cite-retrieved":"Retrieved","qrender-cite-title":"Title","qrender-cite-volume":"Volume","qrender-cite-volume-in":"vol. $1","qrender-cite-website":"Website","qrender-close":"Close","qrender-contents":"Contents","qrender-credit":"Credit","qrender-description":"Description","qrender-discard":"Discard","qrender-earlier":"earlier","qrender-edit":"Edit","qrender-explore-map":"Explore the map","qrender-footer":"Composed by rule from Wikidata item $1 ($2). The lead paragraph, the section paragraphs and the section links come from Wikipedia. Pictures come from Wikimedia Commons; a W on a picture marks one from an article, not from Wikidata; a W on a value marks a statement whose only reference is a Wikipedia.","qrender-former":"former","qrender-label-failed":"No machine translation: write the label.","qrender-label-title":"Add the label in $1","qrender-language":"Language","qrender-map-attribution":"© OpenStreetMap contributors","qrender-model-loading":"Loading the 3D model… $1","qrender-model-unsupported":"This 3D model cannot be shown here.","qrender-note":"Note $1","qrender-other-value":"other value","qrender-page-language":"Language: $1","qrender-play":"Play","qrender-save":"Save","qrender-saved":"Saved on this page only. This is a prototype: nothing is published.","qrender-search":"Search Wikipedia","qrender-show-map":"Show on a map","qrender-some-value":"unknown value","qrender-sources":"Sources","qrender-translate":"Translate to $1","qrender-translate-failed":"Not translated: the source text is kept.","qrender-translating":"Translating…","qrender-translation-note":"machine translation: correct it","qrender-view-all":"View all","qrender-view-larger":"View larger","qrender-view-model":"View in 3D"},"lead":{"lang":"es","local":true,"host":"es.wikipedia.org","url":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi","blocks":["<p><b>Nairobi</b> es la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Capital_(política)\">capital</a> y ciudad más grande de la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Kenia\">República de Kenia</a>. El nombre Nairobi proviene de la frase <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Masái\">masái</a> <i>Enkare Nyorobi</i>, que significa «el lugar de aguas frescas», en referencia al río Nairobi que la atraviesa. No obstante, es conocida popularmente como «la ciudad verde en el sol». Se encuentra en la zona centro-sur del país, a una altitud de entre 1661 y 1795 metros, a orillas del río Nairobi.</p>","<p>Es la ciudad más poblada de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/África_Oriental\">África Oriental</a>, con una población urbana estimada de entre 3 y 4 millones de habitantes. Según el censo de 2019, en el área administrativa de Nairobi, vivían 4 397 073 habitantes,<sup data-note=\"1\"></sup> en un área de 696 km².<sup data-note=\"2\"></sup> Además, es la cuarta ciudad más grande de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/África\">África</a>.</p>","<p>Fue fundada por las <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Colonialismo_britanico\">autoridades coloniales</a> del África Oriental Británica en 1898 como una simple estación ferroviaria en la vía que unía <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Mombasa\">Mombasa</a> con <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Uganda\">Uganda</a>, pues la consideraron un lugar ideal para descansar, gracias a su gran altitud, su clima templado y sus buenos suministros de agua.<sup data-note=\"3\"></sup>  Sin embargo, la ciudad creció rápidamente hasta convertirse en la capital de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/África_Oriental_Británica\">África Oriental Británica</a> en 1905, y en la capital de la república de Kenia libre en 1963.<sup data-note=\"4\"></sup> Nairobi, además, es la capital de la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Provincia_de_Nairobi\">provincia de Nairobi</a> y del distrito de Nairobi. Durante los primeros años de Kenia como estado independiente, se convirtió en un centro para las industrias del <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Café\">café</a>, el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Té\">té</a> y el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Agave_sisalana\">sisal</a>.<sup data-note=\"5\"></sup> Los sucesivos gobiernos desde la independencia han construido y convertido a Nairobi en una moderna ciudad metropolitana con una población diversa y una economía en crecimiento.<sup data-note=\"6\"></sup> No obstante, la mayoría de sus habitantes viven en la pobreza.</p>","<p>Nairobi es hoy en día una de las ciudades más prominentes en África, tanto política como económicamente.<sup data-note=\"7\"></sup> En ella se halla el Parlamento de Kenia y alberga a miles de empresas kenianas, así como a compañías y organizaciones internacionales, como el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Programa_de_las_Naciones_Unidas_para_el_Medio_Ambiente\">Programa de las Naciones Unidas para el Medio Ambiente</a> (PNUMA) y la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Oficina_de_las_Naciones_Unidas_en_Nairobi\">Oficina de las Naciones Unidas en Nairobi</a> (ONUN). Es un centro comercial y cultural totalmente consolidado. La <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Bolsa_de_Valores_de_Nairobi\">Bolsa de Valores de Nairobi</a> (NSE) es una de las mayores <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Bolsa_de_valores\">bolsas de valores</a> de África y la segunda más antigua del continente. Es la cuarta bolsa de valores más grande de África en términos de volumen comercial, con capacidad para realizar diez millones de transacciones diarias. También alberga el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Parque_nacional_de_Nairobi\">Parque Nacional de Nairobi</a>. Nairobi se unió a la Red Mundial de Ciudades del Aprendizaje de la UNESCO en 2010. El <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Red_de_Investigación_sobre_la_Globalización_y_las_Ciudades_del_Mundo\">Grupo de Estudios sobre Globalización y Ciudad de Clase Mundial (GaWC)</a>, por sus siglas en inglés) define a Nairobi como un prominente centro social.</p>"]},"coverage":{"have":71,"total":74},"projects":[{"name":"wikipedia","count":211,"local":true},{"name":"wikivoyage","count":19,"local":true},{"name":"wikinews","count":5,"local":false},{"name":"wikiquote","count":3,"local":false}],"spreads":[{"id":"identity","kind":"identity","dimension":"neutral","template":"identity","slots":{"head":[{"primitive":"title","item":"Q3870"}],"band":[{"primitive":"media","role":"banner","statement":"Q3870-A0C31207-3629-4146-A40C-F782B53A3B8E","pid":"P948","file":"Nairobi banner.jpg","rank":"normal","provenance":"none","kind":"photo","aspect":7.0,"megapixels":0.63,"credit":{"artist":"Nairobi_Skyline2.jpg: Nite Owl\nderivative work: Jjtkk","license":"CC BY 3.0"}}],"lead":[{"primitive":"prose","source":"lead","languages":211}],"hero":[{"primitive":"media","role":"identity","statement":"Q3870-CDB8853E-E3FF-4FFB-A1C4-D361D1941C09","pid":"P18","file":"Nairobi, view from KICC.JPG","rank":"normal","provenance":"imported","kind":"photo","aspect":1.3333,"megapixels":5.88,"credit":{"artist":"Daryona","license":"CC BY-SA 3.0"}}],"kind":[{"primitive":"kind","chain":[{"pid":"P31","values":[{"statement":"Q3870-2736f1e4-4ee5-4e83-5716-2f3a1342a72d","pid":"P31","item":"Q3976641","rank":"normal","provenance":"none","class":true,"shown":true},{"statement":"Q3870-8DB111B6-A456-415E-B31F-F347FB7B5A7E","pid":"P31","item":"Q1549591","rank":"normal","provenance":"none","class":true,"shown":true}]},{"pid":"P17","values":[{"statement":"q3870-0E5DBC98-C3CE-4B7B-ABF9-9DE608F75033","pid":"P17","item":"Q114","rank":"normal","provenance":"sourced","citations":["7b276f86e9588d62c2b6e9176bc2edd62d63e623"],"image":{"file":"Kenya - Location Map (2013) - KEN - UNOCHA.svg","kind":"drawing","aspect":1.004,"megapixels":0.06,"credit":{"artist":"UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA)","license":"CC BY 3.0"}}}]}]}]},"title":null,"prose_text":null,"prose_links":[]},{"id":"location","kind":"facts","dimension":"place","concept":"Q1071","template":"hero-plus-stack","slots":{"hero":[{"primitive":"map","statement":"q3870-1E53683E-BEE0-4626-BB29-B507C7E63CC1","pid":"P625","lat":-1.286388888,"lon":36.817222222,"globe":"Q2","rank":"normal","provenance":"imported","extent_m":26382,"rule":"coordinate"}],"gallery":[{"primitive":"media","role":"stack","statement":"Q3870-47c653cf-4974-f489-be4f-d96f1d09e845","pid":"P242","file":"Nairobi County location map.png","rank":"normal","provenance":"none","kind":"photo","aspect":0.9083,"megapixels":0.33,"credit":{"artist":"Nairobi123","license":"CC BY-SA 3.0"},"rule":"media"},{"primitive":"network","role":"gallery","values":[{"statement":"Q3870-151aa368-4f9b-8c44-a966-a0d006542910","pid":"P131","item":"Q3335223","rank":"normal","provenance":"none","image":{"file":"Nairobi city hall.jpg","kind":"photo","aspect":1.5056,"megapixels":6.87,"credit":{"artist":"Jorge Láscar","license":"CC BY-SA 2.0"}},"priority":2.0},{"statement":"Q3870-867EB6CE-A958-4470-8EC6-ECDAB3F7BE95","pid":"P361","item":"Q14206200","rank":"normal","provenance":"imported","image":{"file":"Pt Lenana Mt Kenya.JPG","kind":"photo","aspect":1.3333,"megapixels":5.04,"credit":{"artist":"User:Chris 73","license":"CC BY-SA 3.0"}},"priority":0.667}],"priority":2.0,"rule":"single"}],"sheet":[{"primitive":"fact","pid":"P2044","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-CA9EEE35-AF3E-42D8-A8F9-40FF1612E8C4","pid":"P2044","amount":1661.0,"unit":"Q11573","rank":"normal","provenance":"imported","shown":true}],"priority":1.667,"rule":"row"}]},"prose":{"concepts":["Q1071","Q7937"]},"title":{"text":"geografía","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071"},"prose_text":null,"prose_links":[{"text":"Geografía","lang":"es","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Geografía"}],"sections":[{"title":"Geografía","anchor":"Geografía","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Geografía","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":["<p>La ciudad está localizada en las coordenadas 1°17′S 36°49′E y ocupa alrededor de 150 km². Está situada a 1661 metros sobre el nivel del mar.</p>","<p>Nairobi se ubica entre las ciudades de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Kampala\">Kampala</a> y <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Mombasa\">Mombasa</a>. Al estar cerca del lado este del <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Gran_Valle_del_Rift\">Gran Valle del Rift</a>, padece ocasionalmente terremotos menores y temblores. Las colinas Ngong, localizadas al oeste de la ciudad, son el accidente geográfico más característico de Nairobi. El <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Monte_Kenia\">Monte Kenia</a> está situado al norte de Nairobi y el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Monte_Kilimanjaro\">Monte Kilimanjaro</a> en el sudeste; ambas montañas son visibles desde Nairobi en un día despejado.</p>","<p>El río Nairobi y sus afluentes atraviesan el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Condado_de_Nairobi\">condado de Nairobi</a>. La ganadora del <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Premio_Nobel_de_la_Paz\">Premio Nobel de la Paz</a> <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Wangari_Maathai\">Wangari Maathai</a> ha luchado para salvar el bosque de Karura, situado al norte de la ciudad, que estuvo bajo amenaza al querer construirse viviendas y otras infraestructuras.<sup data-note=\"8\"></sup></p>","<p>Los barrios del oeste de la ciudad se extiendena lo largo de unos 20 km, desde el Kenyatta National Hospital en el sur, hasta los cuarteles de las Naciones Unidas en el barrio de Gigiri en el norte. La ciudad tiene su centro en City Square, en el centro del distrito financiero. Los edificios del <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Parlamento_de_Kenia\">Parlamento de Kenia</a>, la Catedral de la Sagrada Familia, el Ayuntamiento, la Corte de Justicia y el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Kenyatta_International_Conference_Centre\">Kenyatta International Conference Centre</a> se encuentran alrededor de la plaza.</p>","<p>La contaminación por plásticos ha alcanzado proporciones masivas en Kenia. Sólo en Nairobi se vierten casi 500 toneladas diarias de estos residuos, según datos de 2021. Algunos de los residuos acaban en los intestinos del ganado, en la superficie de los ríos o en los desagües, provocando inundaciones en los periodos de lluvia.<sup data-note=\"9\"></sup></p>"],"sections":[{"title":"Clima","anchor":"Clima","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Clima","lang":"es","local":true,"level":3,"blocks":["<p>Nairobi se encuentra a una altitud de 1661 <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/M_s._n._m.\">m s. n. m.</a>, por lo que posee un clima moderado, que de acuerdo con la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Clasificación_climática_de_Köppen\">clasificación climática de Köppen</a>, es de <i>verano suave</i> (Cwb), similar al de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Adís_Abeba\">Adís Abeba</a>. A pesar de encontrarse en el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Línea_del_Ecuador\">Ecuador</a>, la altitud provoca que las tardes sean frías, sobre todo en meses de invierno junio/julio, cuando la temperatura se sitúa sobre los 10 °C. El período más caluroso y soleado del año son los meses de diciembre y marzo, cuando la temperatura promedio oscila alrededor de los 20 °C durante el día. La temperatura máxima es de 24 °C. </p>","<p>Hay dos periodos de lluvias moderadas. La parte más fría del año es justo después de la primera estación lluviosa, hasta septiembre. Al encontrarse Nairobi cerca del Ecuador, las diferencias entre las estaciones son mínimas. Las estaciones se clasifican en <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Estación_lluviosa\">lluviosa</a> y <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Estación_seca\">seca</a>. La sincronía entre el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Amanecer\">amanecer</a> y el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Ocaso\">ocaso</a> no varía mucho en todo el año.</p>"],"sections":[]}]}]},{"id":"names","kind":"facts","dimension":"names","concept":"Q82799","template":"columns","slots":{"stack":[{"primitive":"names","pids":["P1448","P1705","P1549"],"values":[{"statement":"Q3870-132c8bfc-44a0-5ef1-2cbd-907b9ef9cb74","pid":"P1448","text":"Nairobi","lang":"sw","rank":"normal","provenance":"imported"},{"statement":"Q3870-c572491d-4fb1-c157-4976-600ee2d998bc","pid":"P1705","text":"Nairobi","lang":"sw","rank":"normal","provenance":"imported"},{"statement":"Q3870-2A76A56E-703F-4562-9A87-DB5B65E78EAF","pid":"P1549","text":"Nairobien","lang":"fr","rank":"normal","provenance":"sourced","citations":["f2e6563645b8b0cd63f14d11cf9a65125daa1188"],"qualifiers":[{"pid":"P518","item":"Q47088290"}]},{"statement":"Q3870-5E3EAF33-5202-4DCB-A88E-E8DDB5A7C1E6","pid":"P1549","text":"Nairobienne","lang":"fr","rank":"normal","provenance":"sourced","citations":["f2e6563645b8b0cd63f14d11cf9a65125daa1188"],"qualifiers":[{"pid":"P518","item":"Q47088293"}]},{"statement":"Q3870-71D162BA-6706-463C-90B7-B52EA1CB0DEA","pid":"P1549","text":"Nairobian","lang":"en","rank":"normal","provenance":"none"},{"statement":"Q3870-76fd8080-4403-1e12-6c5d-62a5b99a2b63","pid":"P1549","text":"nairobienne","lang":"fr","rank":"normal","provenance":"sourced","citations":["fc508efe8351fc28439079bc359d81c8cf4dfb1a"],"qualifiers":[{"pid":"P518","item":"Q47088293"}]},{"statement":"Q3870-9d1b3086-492e-b6bb-c1a5-50aff87441f5","pid":"P1549","text":"Monairobi","lang":"tn","rank":"normal","provenance":"none"},{"statement":"Q3870-a8b1df5d-45a5-16c4-cb62-9a9b1e20d9ba","pid":"P1549","text":"nairobien","lang":"fr","rank":"normal","provenance":"sourced","citations":["fc508efe8351fc28439079bc359d81c8cf4dfb1a"],"qualifiers":[{"pid":"P518","item":"Q47088290"}]},{"statement":"Q3870-c7780e89-49b8-b287-262a-0695d03be1de","pid":"P1549","text":"Najrobiano","lang":"eo","rank":"normal","provenance":"none"}]},{"primitive":"media","role":"stack","statement":"Q3870-440fc8f6-4adc-ce59-334d-45729b509d61","pid":"P443","file":"Swa-nairobi.ogg","rank":"normal","provenance":"none","qualifiers":[{"pid":"P407","item":"Q7838"}],"kind":"audio","bytes":46243,"url":"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Swa-nairobi.ogg","credit":{"artist":"Kaethe17","license":"CC BY 4.0"},"rule":"media"}],"gallery":[{"primitive":"media","role":"stack","statement":"Q3870-1A782A27-C974-4509-9A1D-5AEE0CE6FE6B","pid":"P94","file":"Coat of Arms of Nairobi.svg","rank":"normal","provenance":"imported","kind":"drawing","aspect":0.9918,"megapixels":0.53,"credit":{"artist":"Josedar (SVG conversion)","license":"CC BY-SA 4.0"},"rule":"media"},{"primitive":"media","role":"stack","statement":"q3870-A25BEA96-C552-461F-B004-0691B4C77E17","pid":"P41","file":"Flag of Nairobi.svg","rank":"normal","provenance":"none","kind":"drawing","aspect":1.5,"megapixels":1.81,"credit":{"artist":"earlier version Mandingoesque; this version Johannes Rössel","license":"Public domain"},"rule":"media"}],"sheet":[{"primitive":"fact","pid":"P281","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-37e2d0c7-4b3a-2f17-bbaf-2d6bced21575","pid":"P281","string":"00100","rank":"normal","provenance":"none","shown":true}],"priority":1.667,"rule":"row"},{"primitive":"fact","pid":"P473","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-6FE7D124-1E44-4FB0-AB8B-915E211CCB4C","pid":"P473","string":"020","rank":"normal","provenance":"imported","shown":true}],"priority":1.0,"rule":"row"}]},"title":{"text":"nombre","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q82799"},"prose_text":null,"prose_links":[]},{"id":"government","kind":"facts","dimension":"people","concept":"Q7188","template":"lead-beside","slots":{"hero":[{"primitive":"succession","pids":["P6"],"holder":{"statement":"Q3870-33a779c9-4066-ab17-7a5c-eba18db690cd","pid":"P6","item":"Q28967580","rank":"normal","provenance":"sourced","citations":["b31b2e8297e678c210743cf2a193cb826d470471"],"qualifiers":[{"pid":"P580","year":2022}],"image":{"file":"Sakaja in 2024.jpg","kind":"photo","aspect":0.9509,"megapixels":0.76,"credit":{"artist":"LuffyDe","license":"CC0"}}},"before":[],"priority":2.0,"rule":"office"}],"sheet":[{"primitive":"fact","pid":"P1376","form":"list","statements":[{"statement":"Q3870-CE13795B-5331-4076-97B8-27FA28F1A8E4","pid":"P1376","item":"Q2538511","rank":"normal","provenance":"none","qualifiers":[{"pid":"P580","year":1920},{"pid":"P582","year":1963}],"shown":true}],"priority":2.0,"former":true,"rule":"former"}],"strips":[{"primitive":"network","pid":"P1376","form":"strip","values":[{"statement":"Q3870-6EC77BD0-28B5-472E-97A1-FD8BEFCAC7B2","pid":"P1376","item":"Q114","rank":"normal","provenance":"none","qualifiers":[{"pid":"P580","year":1963}],"image":{"file":"Kenya - Location Map (2013) - KEN - UNOCHA.svg","kind":"drawing","aspect":1.004,"megapixels":0.06,"credit":{"artist":"UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA)","license":"CC BY 3.0"}},"shown":true},{"statement":"Q3870-9a5f9c5d-44b1-2480-fc54-9263fdba6f7f","pid":"P1376","item":"Q3335223","rank":"normal","provenance":"none","image":{"file":"Nairobi city hall.jpg","kind":"photo","aspect":1.5056,"megapixels":6.87,"credit":{"artist":"Jorge Láscar","license":"CC BY-SA 2.0"}},"shown":true},{"statement":"Q3870-37f6382c-47fe-1ac8-2ab0-403675a9a399","pid":"P1376","item":"Q1061480","rank":"normal","provenance":"none","shown":true}],"priority":2.0,"rule":"set"}]},"prose":{"concepts":["Q7188","Q7163"]},"title":{"text":"Gobierno","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7188"},"prose_text":null,"prose_links":[]},{"id":"demography","kind":"scale","dimension":"measures","concept":"Q37732","template":"columns","slots":{"hero":[{"primitive":"scale","mode":"share","container":{"pid":"P17","item":"Q114"},"measures":[{"pid":"P1082","ratio":0.114405,"amount":5545000.0,"whole":48468138.0,"unit":null,"statement":"Q3870-7194a63a-4237-d601-f3ec-7f65c52b5d2f","provenance":"sourced","citations":["4f71788aaceb07865620ab192af96b5a4c85fcb4"]},{"pid":"P2046","ratio":0.001197,"amount":696000000.0,"whole":581309000000.0,"unit":"Q25343","statement":"Q3870-01917E9D-53D8-4B77-8A29-BB34D1865615","provenance":"imported"}]}],"stack":[{"primitive":"peers","pid":"P1082","class":"Q1549591","container":"Q114","rank":1,"of":6,"unit":null,"members":[{"item":"Q3870","amount":5545000.0,"fraction":1.0,"self":true,"shown":true},{"item":"Q225641","amount":1208333.0,"fraction":0.2179,"self":false,"shown":true},{"item":"Q214485","amount":397957.0,"fraction":0.0718,"self":false,"shown":true},{"item":"Q239421","amount":307990.0,"fraction":0.0555,"self":false,"shown":true},{"item":"Q322149","amount":289380.0,"fraction":0.0522,"self":false,"shown":true},{"item":"Q693093","amount":114109.0,"fraction":0.0206,"self":false,"shown":true}]},{"primitive":"peers","pid":"P2044","class":"Q1549591","container":"Q114","rank":3,"of":5,"unit":"Q11573","members":[{"item":"Q322149","amount":2095.0,"fraction":1.0,"self":false,"shown":true},{"item":"Q239421","amount":1850.0,"fraction":0.8831,"self":false,"shown":true},{"item":"Q3870","amount":1661.0,"fraction":0.7928,"self":true,"shown":true},{"item":"Q214485","amount":1131.0,"fraction":0.5399,"self":false,"shown":true},{"item":"Q225641","amount":50.0,"fraction":0.0239,"self":false,"shown":true}]},{"primitive":"series","lines":[{"pid":"P1082","points":[{"year":2009,"amount":3138369.0,"statement":"Q3870-9F5EDA05-CE52-4CB9-9D54-69297C507F4B","provenance":"imported"},{"year":2010,"amount":3240155.0,"statement":"Q3870-53d14d3e-4db5-3a52-7493-5f03d6b0f8bc","provenance":"sourced","citations":["9bafa148bebe67741e97cb9dc1c39ca5250126bc"]},{"year":2016,"amount":5545000.0,"statement":"Q3870-7194a63a-4237-d601-f3ec-7f65c52b5d2f","provenance":"sourced","citations":["4f71788aaceb07865620ab192af96b5a4c85fcb4"]}]}]}],"sheet":[{"primitive":"fact","pid":"P2046","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-01917E9D-53D8-4B77-8A29-BB34D1865615","pid":"P2046","amount":696.0,"unit":"Q712226","rank":"normal","provenance":"imported","shown":true}],"priority":1.0},{"primitive":"fact","pid":"P2936","form":"list","statements":[{"statement":"Q3870-5fbcb3dc-4fac-d878-8efb-3aa8cb9e3a34","pid":"P2936","item":"Q1860","rank":"normal","provenance":"none","class":true,"shown":true},{"statement":"Q3870-811d25e4-482b-900c-0ff4-79373d7f7c1f","pid":"P2936","item":"Q7838","rank":"normal","provenance":"none","class":true,"shown":true},{"statement":"Q3870-C76DED1F-647C-442C-A40F-02561DA833FA","pid":"P2936","item":"Q35787","rank":"normal","provenance":"none","class":true,"shown":true}],"priority":0.333,"rule":"few-pictures"}]},"prose":{"concepts":["Q37732"]},"title":{"text":"demografía","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q37732"},"prose_text":null,"prose_links":[{"text":"Demografía","lang":"es","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Demografía"}],"sections":[{"title":"Demografía","anchor":"Demografía","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Demografía","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":["<p>Nairobi ha experimentado uno de los índices de crecimiento más altos de toda África. Desde su fundación en 1899, Nairobi ha crecido hasta hacerse la ciudad más grande en el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/África_Oriental\">África Oriental</a>, a pesar de ser la ciudad más joven en la región. El índice de crecimiento de Nairobi es actualmente el 6,9%; se estima que la población de Nairobi alcanzará 5 millones en 2015.[<i><a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Verificabilidad\">cita requerida</a></i>]</p>"],"sections":[]}]},{"id":"economy","kind":"facts","dimension":"measures","concept":"Q159810","template":"columns","slots":{"sheet":[{"primitive":"fact","pid":"P8744","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-61B917C3-73DF-4DB2-88F4-858C180792EE","pid":"P8744","item":"Q106020188","rank":"normal","provenance":"none","class":true,"shown":true}],"priority":0.333,"rule":"few-pictures"}]},"prose":{"concepts":["Q159810"]},"title":{"text":"economía","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q159810"},"prose_text":null,"prose_links":[{"text":"Economía","lang":"es","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Economía"}],"sections":[{"title":"Economía","anchor":"Economía","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Economía","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":["<p>Nairobi es la sede de la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Bolsa_de_Valores_de_Nairobi\">Bolsa de Valores de Nairobi</a>, siendo la cuarta bolsa africana más grande por volumen transado, y la quinta en términos de la capitalización de mercado como porcentaje del <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/PIB\">PIB</a>.<sup data-note=\"10\"></sup></p>","<p>Nairobi es la sede de varias oficinas de multinacionales en África, como <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/General_Electric\">General Electric</a>, Young &amp; Rubicam, <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Google\">Google</a>, <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Coca-Cola\">Coca-Cola</a>, <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Airtel\">Airtel</a>, y <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Cisco_Systems\">Cisco Systems</a>.</p>","<p>Alrededor de 2 millones de personas, o la mitad de la población de Nairobi, viven en barrios marginales. Estos últimos ocupan sólo el 5% de la parte residencial de la ciudad. Las condiciones de vida son difíciles: escaso acceso al agua potable y a la atención sanitaria, malas condiciones de saneamiento y constantes amenazas de desalojo. Por ejemplo, en octubre de 2021, la barriada marginal de Mukuru Kwa Njenga fue arrasada para dar paso a la ampliación de una carretera, dejando sin hogar a 40.000 personas de la noche a la mañana.<sup data-note=\"11\"></sup></p>"],"sections":[]}]},{"id":"connections","kind":"facts","dimension":"place","concept":"Q930933","template":"columns","slots":{"strips":[{"primitive":"network","pid":"P190","form":"strip","values":[{"statement":"Q3870-99cd8e17-40bb-0dfb-ec5f-525051419f11","pid":"P190","item":"Q8678","rank":"normal","provenance":"none","image":{"file":"Cidade Maravilhosa.jpg","kind":"photo","aspect":1.8727,"megapixels":7.11,"credit":{"artist":"Rafael Rabello de Barros","license":"CC BY-SA 3.0"}},"shown":true},{"statement":"Q3870-944510db-413c-3106-a230-4003aa228893","pid":"P190","item":"Q16554","rank":"normal","provenance":"none","qualifiers":[{"pid":"P580","year":1975}],"image":{"file":"Denver, Colorado skyline (cropped).jpg","kind":"photo","aspect":1.8989,"megapixels":19.85,"credit":{"artist":"Quintin Soloviev","license":"CC BY 4.0"}},"shown":true},{"statement":"Q3870-1074ff47-48bc-2fcc-cb9e-5e384c041157","pid":"P190","item":"Q41087","rank":"normal","provenance":"sourced","citations":["998cc81b042e28b97d34f26dc57c1a1eb221abc7"],"qualifiers":[{"pid":"P580","year":2022}],"image":{"file":"Raleigh Skyline.jpg","kind":"photo","aspect":1.7778,"megapixels":9.0,"credit":{"artist":"Abhiram Juvvadi","license":"CC BY-SA 4.0"}},"shown":true},{"statement":"Q3870-6ef11667-456d-fbaa-5cb6-3610d0630726","pid":"P190","item":"Q182852","rank":"normal","provenance":"none","image":{"file":"五华区与盘龙区天际线 - 航拍 - 2025-05-16 03.jpg","kind":"photo","aspect":1.7778,"megapixels":9.14,"credit":{"artist":"瑞丽江的河水","license":"CC BY-SA 4.0"}},"shown":true},{"statement":"Q3870-a5c6467f-4d01-5ed3-b0b0-017d86cdbbcf","pid":"P190","item":"Q362865","rank":"normal","provenance":"none","image":{"file":"Pingxiang, JX, PRC.jpg","kind":"photo","aspect":1.3333,"megapixels":1.23,"credit":{"artist":"Chinaculturefriend","license":"CC BY-SA 3.0"}},"shown":true},{"statement":"Q3870-d52d8bc6-4929-65de-636c-2b744a5f8180","pid":"P190","item":"Q926713","rank":"normal","provenance":"none","image":{"file":"Parintins Amazonas Brazil.jpg","kind":"photo","aspect":1.4904,"megapixels":19.09,"credit":{"artist":"Mário Oliveira - MTUR","license":"Public domain"}},"shown":true},{"statement":"Q3870-7faee803-4a4d-4e94-fbbe-59105f1e235d","pid":"P190","item":"Q964130","rank":"normal","provenance":"none","image":{"file":"Colonia-Tovar.jpg","kind":"photo","aspect":1.3333,"megapixels":1.92,"credit":{"artist":"Pascual De Ruvo (Pderuvo at en.wikipedia)","license":"CC BY-SA 3.0"}},"shown":true}],"priority":2.333,"rule":"set"}]},"prose":{"concepts":["Q184711"]},"title":{"text":"relación","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q930933"},"prose_text":null,"prose_links":[{"text":"Ciudades hermanadas","lang":"es","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Ciudades_hermanadas"}],"sections":[{"title":"Ciudades hermanadas","anchor":"Ciudades_hermanadas","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Ciudades_hermanadas","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":["<ul><li><a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Denver\">Denver</a> (Estados Unidos, 1975)<sup data-note=\"12\"></sup><sup data-note=\"13\"></sup></li>\n<li><a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Raleigh_(Carolina_del_Norte)\">Raleigh</a> (Estados Unidos)<sup data-note=\"14\"></sup></li></ul>"],"sections":[]}]},{"id":"history","kind":"history","dimension":"time","concept":"Q309","template":"columns","slots":{"sheet":[{"primitive":"fact","pid":"P571","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-5cd9e5fc-4d39-0416-0b37-99ff83e95d3f","pid":"P571","time":"1899-01-01T00:00:00Z","precision":9,"rank":"normal","provenance":"none","shown":true}],"priority":2.0}]},"prose":{"concepts":["Q309"]},"topics":[{"statement":"Q3870-1A7BF03E-D843-481A-B22B-F5152EB57622","pid":"P2184","item":"Q7805834","rank":"normal","provenance":"none","described":true}],"title":{"text":"historia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q309"},"prose_text":null,"prose_links":[{"text":"Historia","lang":"es","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Historia"}],"sections":[{"title":"Historia","anchor":"Historia","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Historia","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":["<p>Fue fundada en 1899 por los <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Reino_Unido\">británicos</a>, como una ciudad en la línea de ferrocarril entre el estratégico puerto de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Mombasa\">Mombasa</a>, en el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Océano_Índico\">Océano Índico</a> y <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Kampala\">Kampala</a>, en el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Lago_Victoria\">lago Victoria</a>. El nombre de la ciudad proviene de un río cercano. Debido a su ubicación a los pies de las primeras cordilleras del <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Valle_del_Gran_Rift\">valle del Gran Rift</a>, se estableció en ella el centro de operaciones para la construcción del ferrocarril a través de él, creciendo así hasta convertirse en una pequeña <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Ciudad\">ciudad</a>. </p>","<p>En 1905 fue declarada capital del Protectorado Británico de África Oriental tomando el testigo de Mombasa. En esta época los inmigrantes indios crearon el <i>bazar</i>, que se convirtió en el principal mercado agrícola de la zona. La ciudad creció hasta alcanzar el rango de ciudad en 1954. </p>","<p>Después del final de la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Segunda_Guerra_Mundial\">Segunda Guerra Mundial</a>, se desarrolló un movimiento independentista llamado <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Mau_Mau\">Mau Mau</a> que organizó una rebelión contra el dominio británico. <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Jomo_Kenyatta\">Jomo Kenyatta</a>, el que posteriormente fuera presidente de Kenia, fue encarcelado por su participación aun cuando no existían pruebas que lo unían a la rebelión. La presión ejercida por la población local keniana causó la independencia de Kenia en 1963, con Nairobi como la capital de la nueva república. Después de su independencia, la ciudad se desarrolló rápidamente.</p>","<p>En agosto de 1998 la embajada estadounidense en Nairobi <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Atentados_terroristas_a_las_embajadas_estadounidenses_en_1998\">fue atacada por Al-Qaeda</a>, con una serie de bombas,<sup data-note=\"15\"></sup> causando la muerte a más de doscientos civiles. Hoy en día el lugar del atentado es un parque conmemorativo, en homenaje a las víctimas.</p>","<p>En enero de 2007 se celebró en Nairobi la séptima edición del <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Foro_Social_Mundial\">Foro Social Mundial</a>, en el cual los residentes de Karagocho encontraron una oportunidad para exponer al mundo sus condiciones de vida.</p>"],"sections":[]}]},{"id":"media","kind":"media","dimension":"media","concept":"Q131765","template":"feature-run","slots":{"feature":[{"primitive":"media","role":"feature","statement":"Q3870-fe773bbd-4577-a990-e957-4d6d414fe772","pid":"P3451","file":"Nairobi economic capital of africa.jpg","rank":"normal","provenance":"none","kind":"photo","aspect":1.0,"megapixels":1.17,"credit":{"artist":"Africanmodern","license":"CC BY-SA 4.0"}}],"run":[{"primitive":"media","role":"run","statement":"Q3870-cfd717f6-4ffe-aef1-370a-61685652b434","pid":"P2716","file":"Nairobi Montage A.jpg","rank":"normal","provenance":"none","kind":"photo","aspect":0.6633,"megapixels":2.17,"credit":{"artist":"Southlondoneye (talk) 20:30, 29 March 2015 (UTC)","license":"CC BY-SA 3.0"}},{"primitive":"media","role":"run","statement":"Q3870-20df2e59-4c79-2ae7-7443-3de2e58b431c","pid":"P8592","file":"Nairobi Aerial Photo.jpg","rank":"normal","provenance":"none","kind":"photo","aspect":1.6234,"megapixels":0.62,"credit":{"artist":"Mkimemia at English Wikipedia","license":"Public domain"}},{"primitive":"media","role":"run","statement":"Q3870-781aa9f8-4b48-3287-0c81-a57d4b0f0b1a","pid":"P10","file":"Google Timelapse- Nairobi, Kenya.webm","rank":"normal","provenance":"none","kind":"video","aspect":1.7778,"megapixels":8.29,"bytes":29393409,"url":"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5c/Google_Timelapse-_Nairobi%2C_Kenya.webm","credit":{"artist":"Google Earth","license":"CC BY 3.0"}}],"web":[{"primitive":"fact","pid":"P373","form":"value","statements":[{"statement":"q3870-DE51CCFE-910F-45AF-B222-24C4499457D1","pid":"P373","text":"Nairobi","href":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nairobi","rank":"normal","provenance":"none","shown":true}],"priority":2.0},{"primitive":"fact","pid":"P935","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-29A90393-2434-46B8-8EF1-DD7E2EB082C9","pid":"P935","text":"Nairobi","href":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Nairobi","rank":"normal","provenance":"imported","shown":true}],"priority":0.333}]},"prose":{"concepts":["Q11042"]},"title":{"text":"multimedia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q131765"},"prose_text":null,"prose_links":[{"text":"Cultura","lang":"es","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Cultura"}],"sections":[{"title":"Cultura","anchor":"Cultura","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Cultura","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":[{"images":[{"file":"25332612.nairoboi013.JPG","aspect":1.3333}],"caption":"Edificio del Parlamento Nacional con la estatua de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Jomo_Kenyatta\">Jomo Kenyatta</a> en primer plano."},"<p>Nairobi es una ciudad cosmopolita y multicultural. Desde su fundación, Nairobi ha mantenido una fuerte presencia británica, con una herencia del <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Imperio_Británico\">dominio colonial</a>. Esto se puede ver en el amplio número de barrios con grafía inglesa, como por ejemplo Hurlingham y Parklands.</p>","<p>A mediados del siglo XX, muchos extranjeros de otras colonias británicas principalmente de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/India\">India</a> y de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Pakistán\">Pakistán</a> se instalaron en Nairobi. La mayoría de estos inmigrantes que llegaron fueron trabajadores que construyeron el ferrocarril de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Kampala\">Kampala</a> a <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Mombasa\">Mombasa</a> y terminaron por instalarse en Nairobi después de su conclusión. En la ciudad también se han establecido comunidades procedentes de las vecinas <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Somalia\">Somalia</a> y <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Sudán\">Sudán</a>.</p>","<p>Nairobi cuenta con un gran número de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Iglesia_(edificio)\">iglesias</a>, <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Mezquita\">mezquitas</a>, templos y <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Gurdwaras\">gurdwaras</a>. Los sitios principales de adoración incluyen la Catedral de la Sagrada Familia, la Catedral de Todos los Santos, la mezquita Ismaili Jamat Khana y la Mezquita Jamia.</p>"],"sections":[]}]},{"id":"web","kind":"web","dimension":"neutral","concept":"Q22909728","template":"columns","slots":{"stack":[{"primitive":"links","cards":[{"statement":{"statement":"Q3870-3e3a59dc-4ee8-8741-5a5b-915d7c3e8787","pid":"P856","url":"https://nairobi.go.ke/","rank":"normal","provenance":"imported"},"href":"https://nairobi.go.ke/"},{"statement":{"statement":"Q3870-6277a993-4668-de43-60e3-921d30017e87","pid":"P2002","string":"047County","rank":"normal","provenance":"none"},"href":"https://x.com/047County","platform":"Q918","logo":{"file":"X logo 2023.svg","kind":"drawing","aspect":1.107,"megapixels":0.08,"credit":{"artist":"Sawyer Merritt on Twitter","license":"Public domain"}}},{"statement":{"statement":"Q3870-8204b22f-48c7-aaa6-41f7-eacd282e4520","pid":"P2013","string":"CountyGovernment047","rank":"normal","provenance":"none"},"href":"https://www.facebook.com/CountyGovernment047","platform":"Q355","logo":{"file":"2023 Facebook icon.svg","kind":"drawing","aspect":1.0,"megapixels":0.44,"credit":{"artist":"Facebook","license":"Public domain"}}},{"statement":{"statement":"Q3870-54203bf5-4c4b-d452-8212-4ac15c6709ca","pid":"P2003","string":"nairobi_citycountygovernment","rank":"normal","provenance":"none"},"href":"https://www.instagram.com/nairobi_citycountygovernment/","platform":"Q209330","logo":{"file":"Instagram logo 2022.svg","kind":"drawing","aspect":1.0,"megapixels":1.0,"credit":{"artist":"Instagram","license":"Public domain"}}},{"statement":{"statement":"Q3870-7f1607b1-9ea9-4ba0-a1fb-b47e0031afab","pid":"P3984","string":"nairobi","rank":"normal","provenance":"none"},"href":"https://www.reddit.com/r/nairobi/","platform":"Q1136","logo":{"file":"Reddit wordmark.svg","kind":"drawing","aspect":3.4595,"megapixels":0.08,"credit":{"artist":"Reddit Inc.","license":"Public domain"}}},{"statement":{"statement":"Q3870-8ef03be1-41f8-ea51-0d89-1e3d44918d2d","pid":"P3417","string":"Nairobi-Kenya-1","rank":"normal","provenance":"none"},"href":"https://www.quora.com/topic/Nairobi-Kenya-1","platform":"Q51711","logo":{"file":"Quora logo 2015.svg","kind":"drawing","aspect":3.5804,"megapixels":0.07,"credit":{"artist":"Commercial Type (by Paul Barnes and Christian Schwartz) for Quora","license":"Public domain"}}},{"statement":{"statement":"Q3870-E278BB26-83AC-49D5-BC50-81820EDB5DBA","pid":"P2572","string":"Nairobi","rank":"normal","provenance":"none"},"href":"https://hashtags-hub.toolforge.org/Nairobi"},{"statement":{"statement":"Q3870-04564b02-471b-8d76-3382-d94fe7cce59a","pid":"P8402","item":"Q97130876","rank":"normal","provenance":"none"}}]}]},"title":{"text":"web presence","lang":"en","fallback":true,"href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q22909728"},"prose_text":null,"prose_links":[]},{"id":"evidence","kind":"evidence","dimension":"neutral","concept":"Q121769","template":"sheet","slots":{"summary":[{"primitive":"provenance","sourced":9,"imported":12,"none":43}],"sheet":[{"primitive":"fact","pid":"P1343","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-B67AC2D3-B294-4E60-8B3C-0F3E44F29B65","pid":"P1343","item":"Q867541","rank":"normal","provenance":"none","qualifiers":[{"pid":"P805","item":"Q84643330"}],"image":{"file":"Encyclopaedia Britannica 1911.svg","kind":"drawing","aspect":1.5779,"megapixels":0.41,"credit":{"artist":"Encyclopaedia_Britannica_1911.png: Encyclopaedia Britannica\nderivative work: Diego Grez return fire","license":"Public domain"}},"shown":true}],"priority":0.667},{"primitive":"fact","pid":"P1464","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-823EF887-C4B2-407E-A4B1-6F1221DAA44E","pid":"P1464","item":"Q8064728","rank":"normal","provenance":"none","shown":true}],"priority":1.667},{"primitive":"fact","pid":"P1465","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-6c37ee95-4e0f-b196-39d9-5a3d0293cb4c","pid":"P1465","item":"Q9688722","rank":"normal","provenance":"none","shown":true}],"priority":1.333},{"primitive":"fact","pid":"P1792","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-026808A0-B746-44D4-BB48-93773A13F103","pid":"P1792","item":"Q7119121","rank":"normal","provenance":"none","shown":true}],"priority":2.0},{"primitive":"fact","pid":"P5008","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-1F928894-44E4-4612-8236-052DC953A303","pid":"P5008","item":"Q5460604","rank":"normal","provenance":"none","shown":true},{"statement":"Q3870-8EFDD308-245B-47D3-AF0B-47F030006BF4","pid":"P5008","item":"Q6173448","rank":"normal","provenance":"none","qualifiers":[{"pid":"P585","year":2022}],"shown":true}],"priority":0.333},{"primitive":"fact","pid":"P7867","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-82038ded-4dde-4f63-8fad-1ba79795565e","pid":"P7867","item":"Q84054802","rank":"normal","provenance":"none","shown":true}],"priority":0.667},{"primitive":"fact","pid":"P8989","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-a6da711b-2a3e-4d45-9359-b26cb8b6f992","pid":"P8989","item":"Q104596219","rank":"normal","provenance":"none","shown":true}],"priority":0.333},{"primitive":"fact","pid":"P910","form":"value","statements":[{"statement":"Q3870-97C1D762-F9E1-402E-A4A5-4B41BD9234A5","pid":"P910","item":"Q8795825","rank":"normal","provenance":"none","shown":true}],"priority":2.0}],"projects":[{"primitive":"sitelinks","families":{"wikipedia":["ady","af","als","am","an","ar","ary","arz","as","ast","avk","awa","az","azb","ba","ban","bat_smg","bcl","be","be_x_old","bew","bg","bjn","bm","bn","bo","br","bs","bxr","ca","cdo","ce","ceb","ckb","crh","cs","cy","da","dag","de","dga","diq","dty","ee","el","en","eo","es","et","eu","ext","fa","ff","fi","fo","fr","frr","fy","ga","gd","gl","gn","ha","hak","he","hi","hif","hr","hsb","ht","hu","hy","hyw","ia","iba","id","ie","ilo","inh","io","is","it","ja","jam","jv","ka","kaa","kab","kai","kbp","kg","kge","ki","kk","kn","knc","ko","ku","kw","ky","la","lb","lez","lfn","li","lij","lld","lmo","ln","lt","lv","mad","mag","mdf","mg","mhr","mi","min","mk","ml","mn","mni","mr","mrj","ms","my","myv","mzn","nap","nds","nds_nl","ne","new","nl","nn","no","nso","nv","ny","oc","olo","os","pa","pap","pl","pms","pnb","ps","pt","qu","ro","roa_tara","ru","rue","rw","sah","sat","sc","scn","sco","sd","se","sh","shi","simple","sk","sl","smn","sn","so","sq","sr","ss","st","su","sv","sw","szl","szy","ta","te","tg","th","tk","tl","tly","tok","tr","tt","tum","udm","ug","uk","ur","uz","vec","vep","vi","vo","war","wo","wuu","xmf","yi","yo","zgh","zh","zh_classical","zh_min_nan","zh_yue","zu"],"wikivoyage":["bn","de","en","es","fa","fi","fr","he","id","it","ja","nl","pl","pt","ru","tr","uk","vi","zh"],"wikinews":["de","en","fr","nl","ru"],"wikiquote":["et","it","vi"]}}],"identifiers":[{"primitive":"identifiers","values":[{"pid":"P9322","string":"0423566-Nairobi-Kena","statement":"Q3870-056A0DF8-2C05-4CAB-B29F-03C8F2538DDC"},{"pid":"P13772","string":"nairobi","statement":"Q3870-69C91E53-EF28-412E-BDB5-2761C1E4EFF2"},{"pid":"P3633","string":"x61211","statement":"Q3870-2E3461A8-A696-4782-9EAB-E869BE7E4703"},{"pid":"P10077","string":"geografico/1150908","statement":"Q3870-b655bf78-4c4c-a68e-6692-0866afdc2ef7"},{"pid":"P12966","string":"Nairobi","statement":"Q3870-c37ee1b2-4b75-0b46-1d27-b641d5512151"},{"pid":"P269","string":"029153042","statement":"q3870-70be1d20-4a8d-7254-a934-e3b34e306d3e"},{"pid":"P8179","string":"ncf10290894","statement":"q3870-24176e28-4fde-fa50-7200-87d4d31632f4"},{"pid":"P268","string":"118650453","statement":"Q3870-3FC74FB4-D299-4DF5-B457-6E2B1895078B"},{"pid":"P646","string":"/m/05d49","statement":"Q3870-45B554CF-AD6A-427E-8CA5-696A15E7FFC2"},{"pid":"P998","string":"Regional/Africa/Kenya/Localities/Nairobi/","statement":"Q3870-3E969D80-373C-4E50-8782-81F6CBB9202D"},{"pid":"P1566","string":"184745","statement":"Q3870-2658E8F5-F349-4F7F-B160-10481D0835E3"},{"pid":"P349","string":"00628843","statement":"Q3870-7B698F55-DA05-4264-9A69-12E789F517CF"},{"pid":"P2326","string":"-2258072","statement":"Q3870-16D7B48A-8762-4DCA-B139-A97F2B84B388"},{"pid":"P1417","string":"place/Nairobi","statement":"Q3870-4B3BEC4F-C408-4757-ACA1-1431A805390A"},{"pid":"P1281","string":"1528488","statement":"Q3870-55A94730-C491-4E8B-AEDC-5D06DA654191"},{"pid":"P1036","string":"2--67625","statement":"Q3870-6805455c-4ad5-a0c3-5dbd-3b53e1cb132f"},{"pid":"P402","string":"9185096","statement":"Q3870-8eaa355d-47b6-2b88-0fe6-0b4fb7881e07"},{"pid":"P982","string":"4cc373f3-8b60-400b-8aa3-6df3fe4ab8fb","statement":"Q3870-78F20CD7-7826-4785-A5A9-6E1437E1295E"},{"pid":"P2163","string":"1204373","statement":"Q3870-3f9f11f9-47fb-81af-5445-40e75a776c04"},{"pid":"P2924","string":"2246269","statement":"Q3870-267131B3-E61E-4517-82C2-87A5BA1CF49F"},{"pid":"P300","string":"KE-110","statement":"q3870-B4476E42-05AD-4070-BDA8-181581C389F2"},{"pid":"P1617","string":"bfe2de9d-fde7-4781-89ca-1735ede10982","statement":"Q3870-8d71e29a-4c55-00ba-a50e-23beb4afa3f1"},{"pid":"P1225","string":"10044568","statement":"Q3870-9F371F34-D0E9-42F4-A9D3-9DCC61136FD7"},{"pid":"P1245","string":"457020","statement":"Q3870-A2E80EC1-F0B1-47FA-9F9B-228423598021"},{"pid":"P691","string":"ge432139","statement":"Q3870-B88EDE75-5C33-41EB-AED6-006C5A91FB22"},{"pid":"P901","string":"KE05","statement":"Q3870-B875F373-157A-4344-B8A9-4CEBD3851097"},{"pid":"P3365","string":"nairobi","statement":"Q3870-48cd5dc4-471e-d9e6-a09c-678e94f05d6e"},{"pid":"P1667","string":"7001116","statement":"Q3870-a462c491-482d-4bba-8c8f-b28d017a7704"},{"pid":"P1296","string":"0045300","statement":"Q3870-C81ABA19-5187-462A-9E47-7C5E2819EF5C"},{"pid":"P1937","string":"KENBO","statement":"Q3870-a928a257-4c91-6fec-354d-4982f299a9c6"},{"pid":"P950","string":"XX453921","statement":"q3870-fc63a185-4c5a-c0f7-02dc-21cc2ef849c7"},{"pid":"P4527","string":"11803","statement":"Q3870-41301917-4984-4114-842F-EF33F5716B8A"},{"pid":"P2347","string":"110125","statement":"Q3870-AF7F0336-5837-4977-A74E-F616B4639B0F"},{"pid":"P1871","string":"cnl00030086","statement":"Q3870-d219b7b0-4356-2201-b0b0-57691b822fd4"},{"pid":"P3134","string":"294207","statement":"Q3870-a2b7cc8b-44c8-9672-70aa-3b7c1c6a4bfc"},{"pid":"P1997","string":"114751268540391","statement":"Q3870-ee496f19-44d2-7722-39b9-c4b7fcfe6e5a"},{"pid":"P5843","string":"Nairobi","statement":"Q3870-21CB5D06-1263-4286-8A25-21B9766B618B"},{"pid":"P3219","string":"nairobi","statement":"Q3870-AAF8F864-5463-4B5D-A929-A0C8816FFDC1"},{"pid":"P6200","string":"cq26565v4d9t","statement":"Q3870-1a07d5f5-7b3b-43fd-83f3-d807b5c272c8"},{"pid":"P2581","string":"00015561n","statement":"Q3870-dee67422-4455-c260-dd5b-cecdd56c8899"},{"pid":"P5184","string":"b03n2669a","statement":"Q3870-6ed63a78-447f-ea6e-98c5-4622b33ae2b4"},{"pid":"P5905","string":"4020-61168","statement":"Q3870-62D963A3-6F32-4CC8-8AFF-E0C29174F961"},{"pid":"P6706","string":"Nairobi","statement":"Q3870-43796714-471e-692e-9fe1-9910cf19464a"},{"pid":"P4342","string":"Nairobi","statement":"Q3870-BB9F92A9-4A4F-42C1-9E4C-90FFC20376B4"},{"pid":"P7305","string":"3945429","statement":"Q3870-27e7d54e-470e-ceff-dc33-efa5a14b8fc7"},{"pid":"P3749","string":"17856493610344092236","statement":"Q3870-f7071a88-488a-92e1-5af1-19eb6b7ec6df"},{"pid":"P5063","string":"i83637","statement":"Q3870-ABD08DA2-3031-4554-9EB5-0E1A14D36CF0"},{"pid":"P4223","string":"nairobi","statement":"Q3870-E5FC209F-4456-4D5C-ABBE-51F991857C5F"},{"pid":"P5337","string":"CAAqIQgKIhtDQkFTRGdvSUwyMHZNRFZrTkRrU0FtcGhLQUFQAQ","statement":"Q3870-b01efb60-4ee0-3f03-fb14-3c8245b6ad53"},{"pid":"P6404","string":"nairobi","statement":"Q3870-82EC4E21-F532-40A3-BF00-42D1B9F2CD76"},{"pid":"P7506","string":"1074255","statement":"Q3870-64e58102-4089-b71c-9c5a-800d6fed2ed9"},{"pid":"P8349","string":"38283","statement":"Q3870-357ba70a-4e92-9210-e4eb-9d672dae382e"},{"pid":"P8408","string":"NairobiArea-Kenya","statement":"Q3870-3999357C-1B8C-43B0-B48F-A629B2F85390"},{"pid":"P9346","string":"nairobi","statement":"Q3870-22ec3636-4854-eea0-2dc4-264d7f75163f"},{"pid":"P5573","string":"8464","statement":"Q3870-F6FD08D5-10D9-48D4-9990-A7F1F6E97D67"},{"pid":"P6766","string":"421174401","statement":"Q3870-B0CC255C-4E69-4BD4-A8B0-D9A8BE4C7C07"},{"pid":"P6723","string":"global-african-history/nairobi-kenya","statement":"Q3870-C575520E-978F-4701-B2B7-B33402DBD428"},{"pid":"P6621","string":"Nairobi","statement":"Q3870-c9f6ddd1-4899-b218-4b5b-02ba2da30180"},{"pid":"P8814","string":"08948355-n","statement":"Q3870-79515548-8831-4F16-8E25-40F0EB8FF487"},{"pid":"P9957","string":"20868","statement":"Q3870-45365C79-0FDD-464A-915B-E3C628540620"},{"pid":"P8168","string":"Q449252","statement":"Q3870-B0C3B696-1590-49CF-BA05-EF41A3F068B9"},{"pid":"P7471","string":"10957","statement":"Q3870-de986b3b-4008-252b-f146-2f4df6d9783f"},{"pid":"P8119","string":"KE.NB","statement":"Q3870-b75f6250-427a-2c32-1854-74e579b4bdd8"},{"pid":"P7502","string":"Nairobi-PJED","statement":"Q3870-e4ae9f76-4c27-54c3-49ae-de3bf2546760"},{"pid":"P9100","string":"nairobi","statement":"Q3870-99728FCC-64E8-428F-9602-9D3FC613784E"},{"pid":"P7197","string":"184745","statement":"Q3870-fe3482c4-40c2-18a4-50a3-d51624c77fac"},{"pid":"P8519","string":"15689","statement":"Q3870-b251694e-4531-46e5-8c25-739d91ea4049"},{"pid":"P10730","string":"wikidataId/Q3870","statement":"Q3870-53b6e6fa-4eaa-6f8d-7169-967df2adc906"},{"pid":"P10291","string":"49149","statement":"Q3870-71069163-5E19-4A60-9574-8074CDFD0CA1"},{"pid":"P10832","string":"E39PBJccgHVhXJcjCxQ6cXJxDq","statement":"Q3870-5cffb789-4da5-9555-82dc-5853f0342ae2"},{"pid":"P9495","string":"geo/24610d81-9de7-4a91-97fc-9bb4cf1b8c7e","statement":"Q3870-9e26f7e2-49bb-80c9-fcaf-65647668d578"},{"pid":"P8189","string":"987007552644805171","statement":"Q3870-EA7078D5-4F35-416E-8675-1BB80B4E1B13"},{"pid":"P8313","string":"Nairobi","statement":"Q3870-F5045C3C-1D39-48E2-93E1-C6AA759AF9BE"},{"pid":"P8424","string":"2862891","statement":"Q3870-f5e4c438-46d4-1acf-d680-8514be4118e2"},{"pid":"P12800","string":"fr:Nairobi","statement":"Q3870-05E1397F-0990-4401-B1D5-A3AF14998A5A"},{"pid":"P10397","string":"TSAL000079","statement":"Q3870-A55C2A2A-30A0-4ED9-9A50-1896DC0F73B0"},{"pid":"P12800","string":"en:Nairobi","statement":"Q3870-73885414-625E-4C79-9225-432C09C2FAC5"},{"pid":"P12086","string":"Nairobi","statement":"Q3870-AF31DE7E-1AC4-45D1-8C2D-1CDF97CC26DF"},{"pid":"P12800","string":"it:Nairobi","statement":"Q3870-92992E03-12B9-43BA-A5D5-AD242018FD7C"},{"pid":"P13591","string":"place/2594dec6-5ad7-4c29-9b82-864ef69905b3","statement":"Q3870-74A9643B-40BA-4F89-9CFA-650859F5C2FC"},{"pid":"P12385","string":"nairobi-0","statement":"Q3870-f19dfabf-c4d2-448d-bb86-ce550d268c24"},{"pid":"P12749","string":"Q1381","statement":"Q3870-D9F12C10-406A-4DFC-B7A5-7DC1287A17AC"},{"pid":"P12800","string":"es:Nairobi","statement":"Q3870-EE9747E4-9551-4ADA-AB43-035BE0377950"},{"pid":"P213","string":"000000010791732X","statement":"Q3870-27A2390F-F31D-47D2-9BF5-0CE54F8DF385"},{"pid":"P227","string":"4041172-2","statement":"Q3870-739619CB-F9AA-43F6-BA0F-13A48F9540CF"},{"pid":"P244","string":"n79011090","statement":"Q3870-9C5F7916-06C9-4B10-AEAD-F883C96AC71D"},{"pid":"P214","string":"264835402","statement":"Q3870-DF30BBA0-6B16-409E-8577-685ED4E2D109"}]}]},"title":{"text":"referencia","lang":"es","href":"https://www.wikidata.org/wiki/Q121769"},"prose_text":null,"prose_links":[]}],"unmatched_sections":[],"more_sections":[{"title":"Distritos","anchor":"Distritos","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Distritos","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":[{"images":[{"file":"Nairobi slums area.svg","aspect":0.6015}],"caption":"Plano urbano de Nairobi."},{"images":[{"file":"Kibera.jpg","aspect":1.48}],"caption":"El barrio de Kibera."},"<p>Hay amplia variedad de niveles de vida en Nairobi. La mayoría de los kenianos ricos viven en Nairobi pero la mayoría de los habitantes de Nairobi son de clase media. Se ha estimado que la mitad de la población vive en los barrios bajos que cubren solamente el 5% del área de la ciudad. El crecimiento de estos barrios bajos es el resultado de un urbanismo mal planificado y la indisponibilidad de pagar préstamos para los habitantes de ingresos bajos.</p>","<p><a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Kibera\">Kibera</a> es uno de los barrios bajos (favela) más grandes de África y está situado al oeste de Nairobi. (&quot;Kibera&quot; es la palabra <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Nubia\">nubia</a> para &quot;bosque&quot;). Los barrios bajos cubren 2 <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Kilómetro_cuadrado\">km ²</a> y están situados sobre tierra propiedad del gobierno. Cuenta una población estimada de entre 700.000 y 1 millón de habitantes. En la que el 80% de los jóvenes están en paro.<sup data-note=\"16\"></sup></p>","<p>Muchos habitantes que no viven en los barrios bajos de Nairobi viven en condiciones de alojamiento relativamente buenas. Se pueden encontrar casas grandes en muchas vecindades, sobre todo al oeste de Nairobi. Históricamente, los inmigrantes británicos se han instalado en los barrios de Langata y Karen. Otros barrios con habitantes de ingresos medios y altos son Parklands, Westlands, Hurlingham, Milimani y Nairobi Hill. City Square, la parte central de la ciudad, se caracteriza por sus amplias avenidas y por sus rascacielos.</p>",{"images":[{"file":"Nairobi, Kenya.JPG","aspect":1.5106}],"caption":"Nairobi vista desde la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Estación_Espacial_Internacional\">Estación Espacial Internacional</a>."}],"sections":[]},{"title":"Lugares de interés","anchor":"Lugares_de_interés","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Lugares_de_interés","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":["<p>El museo dedicado a la danesa <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Karen_Blixen\">Karen Blixen</a> está situado en la casa original de esta célebre autora de <i>África-atractivo mundo oscuro</i>, novela que sumaria popularidad tras su adaptación al cine de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Sydney_Pollack\">Sydney Pollack</a> llamada <i><a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Memorias_de_África\">Memorias de África</a></i>.</p>","<p>El Museo Nacional de Kenia cuenta con una gran colección de utensilios prehistóricos, incluidos los restos completos de un <i><a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Homo_erectus\">Homo erectus</a></i> varón.</p>","<p>Otra atracción es el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Mausoleo\">mausoleo</a> de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Jomo_Kenyatta\">Jomo Kenyatta</a>, el Teatro Nacional de Kenia y los Archivos Nacionales de Kenia. Las principales galerías de arte de Nairobi son el Museo Rahimtulla de Arte Moderno (Ramoma) y el Centro de Artes Mzizi.</p>","<p>En Nairobi se presenta un entorno muy variable de espacios naturales para protección de la biodiversidad.</p>"],"sections":[{"title":"Parque nacional de Nairobi","anchor":"Parque_nacional_de_Nairobi","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Parque_nacional_de_Nairobi","lang":"es","local":true,"level":3,"blocks":["<p>El parque nacional de Nairobi se inauguró en 1946. Se encuentra a sólo 7 km del centro de la ciudad, y en sus 117 km² convive una gran variedad de animales. Actualmente están registradas más de 80 especies de mamíferos y más de 400 de aves. El parque está cercado por tres lados, el cuarto lado está delimitado por el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Río_Athi\">río Athi</a>. La mayor parte del parque está compuesto por un nivel abierto. En el parque se encuentran el <i><a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Rinoceronte_negro\">rinoceronte negro</a></i>, la <i><a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Jirafa\">jirafa</a> masai</i>, <i><a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Búfalos\">búfalos</a></i>, <i><a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Cerdos\">cerdos</a> salvajes</i> y <i>Thomson</i>, <i><a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Gacela\">gacela</a> de Grant</i> y depredadores como los <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/León_(animal)\">leones</a>, <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Leopardos\">leopardos</a>, <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Pantera\">panteras</a> y <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Hienas\">hienas</a>. También se pueden ver comúnmente más especies de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Chacal\">chacal</a>, <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Ñus\">ñus</a>, <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Antílopes\">antílopes</a> y <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Cebras\">cebras</a>.</p>",{"images":[{"file":"A lone giraffe in Nairobi National Park.jpg","aspect":1.3333}],"caption":"Parque nacional con la ciudad de Nairobi en el horizonte."}],"sections":[]},{"title":"Daphne Sheldrick’s Orphanage","anchor":"Daphne_Sheldrick’s_Orphanage","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Daphne_Sheldrick’s_Orphanage","lang":"es","local":true,"level":3,"blocks":["<p>Aquí se puede encontrar el orfanato para elefantes y se puede llegar a través de la Ruta de Magadi, que eliminándose la tarifa de entrada al parque nacional es una zona incluso más atractiva. Este lugar es un sitio de protección de crías de elefantes huérfanas debido a la caza furtiva. Se puede observar a los elefantes mientras juegan, mientras que las enfermeras y los biólogos dan conferencias sobre estos animales.</p>"],"sections":[]},{"title":"Langatta Giraffe Center","anchor":"Langatta_Giraffe_Center","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Langatta_Giraffe_Center","lang":"es","local":true,"level":3,"blocks":["<p>Este centro de jirafas es mantenido por AFEW (Fondo Africano para la vida silvestre en peligro de extinción), está situado en el distrito Langatta. Es la principal atracción para los niños por su modo de cohesión con la alimentación del animal en la atracción <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Giraffa_camelopardalis_rothschildi\">jirafas de Rothschild</a>, donde se puede tener una mayor comunicación cara a cara en una torre. Comienza a 1-2 km de largo en el sendero de un bosque primitivo. Asimismo los datos sobre las plantas y animales son proporcionados por el centro por medio de folletos.</p>"],"sections":[]}]},{"title":"Transporte","anchor":"Transporte","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Transporte","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":["<p>La congestión en los caminos y carreteras es un problema en Nairobi, por ello la gobernación estatal ha planeado varios proyectos, entre los que está en proceso para la nueva red ferroviaria Syokimau Rail Service cuya estación principal san Bypass Road se da por terminada. El proyecto ferroviario regional Nairobi Network Rail Commuter Sh24b sería el primer objetivo del plan económico que lleva en marcha el presidente, llamado Economic Vision Plan 2030 que pretende impulsar el desarrollo de estos medios de transporte mal organizados y críticos en la actualidad, además de reducir los costos de transporte debido al movimiento rápido de bienes y personas en la región, también aumentar el comercio, mejorar el bienestar socioeconómico del norte de Kenia y aumentar el potencial del país en la atracción de inversiones de todo el mundo.</p>"],"sections":[{"title":"Aeropuertos","anchor":"Aeropuertos","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Aeropuertos","lang":"es","local":true,"level":3,"blocks":["<p>Nairobi se sirve principalmente del <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Aeropuerto_Internacional_Jomo_Kenyatta\">Aeropuerto Internacional Jomo Kenyatta</a> . Es el aeropuerto más grande del <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/África_oriental\">este</a> y <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/África_central\">África central</a>, y manejado por más de 4.9 millones de pasajeros en 2008. El aeropuerto es un importante centro de tránsito para los pasajeros y turistas que vuelan a atractivos espacios naturales de África del Este, y para otras ciudades más pequeñas en <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/África_oriental\">África oriental</a> y <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/África_central\">centro de África</a>. El aeropuerto está situado a 20 km del distrito financiero central de Nairobi. El aeropuerto también da servicio directamente a los pasajeros intercontinentales de Europa y Asia.</p>","<p>Wilson Airport es un aeropuerto de aviación general más pequeño y concurrido, situado en un suburbio sur-central de Nairobi West. Se ocupa de pequeñas <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Aeronaves\">aeronaves</a> que operan generalmente en Kenia, aunque algunos ofrecen servicios a otros destinos africanos.</p>","<p>El Aeropuerto Santa María fue el primer y más antiguo aeropuerto de Kenia, actualmente es una base militar.</p>"],"sections":[]},{"title":"Matatu","anchor":"Matatu","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Matatu","lang":"es","local":true,"level":3,"blocks":["<p>Es el medio de transporte más popular de la ciudad, pertenece a la empresa de minibuses. La etimología de matatu es <i>&quot;tres centavos de dólar para un paseo&quot;</i> (actualmente con coste superior). Es la forma más sencilla de transporte hasta otras regiones de la ciudad o del país. Lo que le proporcionó la fama actual fue su <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Decoración\">decoración</a> en la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Carrocería\">carrocería</a> al gusto de los propietarios, destacando en una ocasión el rostro de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Barack_Obama\">Barack Obama</a>. </p>","<p>Debido a la competitividad entre los operadores este medio tiene un historial de accidentes por velocidad temeraria, incluso algunos habían equipado a su vehículo con sistemas de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Aparatos\">aparatos</a> <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Digitales\">digitales</a> para atraer a los usuarios. En 2004 se empezó a regular este medio para darle mayor seguridad, obligando a los propietarios pintar con una franja amarilla e incorporar cinturones de seguridad al automóvil, y otras normas que en su momento creó una gran polémica.</p>"],"sections":[]},{"title":"Autobuses","anchor":"Autobuses","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Autobuses","lang":"es","local":true,"level":3,"blocks":["<p>Los autobuses son cada vez más comunes en la ciudad. Hay cuatro grandes compañías de autobuses que operan las rutas de la ciudad:</p>"],"sections":[]},{"title":"SmartBus","anchor":"SmartBus","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#SmartBus","lang":"es","local":true,"level":3,"blocks":["<p>SmartBus-Kenia es el último operador de autobús en Kenia y sirve a Nairobi y a las zonas de alrededor. En la actualidad, la compañía opera autobuses hasta <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Kitengela\">Kitengela</a>, Kiserian, Rongai y <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Ngong\">Ngong</a>. Los pasajeros para ganar el acceso al vehículo tienen que llevar una tarjeta inteligente.</p>"],"sections":[]},{"title":"Taxi","anchor":"Taxi","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Taxi","lang":"es","local":true,"level":3,"blocks":["<p>Los taxis están disponibles en la mayor parte de la ciudad. Estos son costosos en comparación con los matatu y autobuses, pero son una forma más segura y más conveniente de transporte. Paran fuera de la mayoría de los <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Hoteles\">hoteles</a>, en las paradas de taxis en el centro de la ciudad, y en los <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Centros_comerciales\">centros comerciales</a>.</p>"],"sections":[]},{"title":"Carreteras","anchor":"Carreteras","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Carreteras","lang":"es","local":true,"level":3,"blocks":["<p>Nairobi usa el servicio de carreteras que unen <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Mombasa\">Mombasa</a> con <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Kampala\">Kampala</a> (<a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Uganda\">Uganda</a>) y <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Arusha\">Arusha</a> (<a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Tanzania\">Tanzania</a>). Estos están destinados a facilitar la circulación de automóviles a diario dentro y alrededor del <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Área_metropolitana\">área metropolitana</a>. Sin embargo, la conducción en Nairobi es dificultosa. La mayoría de las carreteras están asfaltadas y hay señalización que muestra las direcciones a ciertos barrios. La ciudad está conectada con el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Aeropuerto_Internacional_Jomo_Kenyatta\">Aeropuerto Internacional Jomo Kenyatta</a> por Mombasa Road, que pasa a través del área industrial, South B, South C y san. Rongai san, san, y Karen están conectadas al centro de la ciudad en Langata Road, situada en el sur. Lavington, Riverside, san y otros están conectados por Waiyaki Way. San está conectada por la Thika Road, Jogoo Road, y la carretera de circunvalación exterior.</p>","<p>Algunas carreteras conectan la ciudad con otras ciudades importantes, como <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Mombasa\">Mombasa</a>, <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Machakos\">Machakos</a>, <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Voi\">Voi</a>, (A109), y <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Kisumu\">Kisumu</a>, <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Nakuru\">Nakuru</a>, <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Eldoret\">Eldoret</a>, Namanga Border (<a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Tanzania\">Tanzania</a>) (A104).</p>","<p>Nairobi tiene un proceso de reforma para las carreteras principales, donde se actualizará su infraestructura de red. Los nuevos sistemas de carreteras, pasos elevados y puentes reducirían los niveles de atascos que causan la incapacidad de la infraestructura actual para hacer frente al alza del crecimiento económico en los últimos años. También es un componente importante de la Visión 2030 y los planes de Metropolis Nairobi de Kenia, este último financiado con ayuda de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/China\">China</a>.</p>"],"sections":[]}]},{"title":"Educación","anchor":"Educación","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Educación","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":[{"images":[{"file":"Universityofnairobi2.jpg","aspect":1.5015}],"caption":"Entrada principal a la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Universidad_de_Nairobi\">Universidad de Nairobi</a>."},"<p>Nairobi es la sede de varias <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Universidad\">universidades</a> prestigiosas.</p>","<p>La <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Universidad_de_Nairobi\">Universidad de Nairobi</a> es la más antigua de Kenia, fue fundada en 1956, como parte de la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Universidad_de_África_Oriental\">Universidad de África Oriental</a>, pero se hizo una universidad independiente en 1970. Tiene aproximadamente 36.000 estudiantes de grado y 11.000 de posgrado.</p>","<p>La <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Universidad_Keniata\">Universidad Keniata</a> está situada a 23 km del centro de Nairobi, sobre una superficie de más de 1000 acres de tierra. Fue fundada en 1985 después de una larga lucha por el Estado, que comenzó en 1963.</p>","<p>La Universidad Strathmore abrió sus puertas en 1961 como una escuela de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Advanced_Level\">Advanced Level</a>. El colegio comenzó a admitir a estudiantes de contabilidad en marzo de 1966 y así se convirtió en una universidad. En enero de 1993 el colegio Strathmore se combinó con el colegio Kianda y cambiaron las instalaciones de lugar.</p>","<p>En 1969 se creó el campus de la Universidad Internacional de los Estados Unidos en Nairobi, una universidad que tiene campus distribuidos alrededor de todo el globo.</p>","<p>La Universidad Daystar es una universidad cristiana de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Universidad_de_artes_liberales\">artes liberales</a> localizada en Athi River, el sudeste de Nairobi.</p>","<p>La Universidad nazarena de África localizada en Ongata Rongai, a pocos minutos de la capital keniana, es una universidad privada cristiana patrocinada por la Iglesia nazarena internacional. La misión es proporcionar una educación orientada en los valores cristianos.</p>"],"sections":[]},{"title":"Deporte","anchor":"Deporte","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Deporte","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":[],"sections":[{"title":"Fútbol","anchor":"Fútbol","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Fútbol","lang":"es","local":true,"level":3,"blocks":["<p>Varios equipos profesionales de fútbol establecidos en Nairobi participan en la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Liga_keniana_de_fútbol\">Liga keniana de fútbol</a> y en las divisiones inferiores a esta, así como en la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Copa_de_Kenia\">FKF President's Cup</a>. El <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/AFC_Leopards\">AFC Leopards</a> y el <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Gor_Mahia\">Gor Mahia</a> sostienen una fuerte rivalidad, al ser los equipos más populares y más exitosos de la ciudad y del país, contando hasta la temporada de 2012 con doce títulos de liga cada uno.<sup data-note=\"17\"></sup> El enfrentamiento entre estas dos escuadras se conoce como el «derby de Nairobi».<sup data-note=\"18\"></sup></p>"],"sections":[]},{"title":"Rugby","anchor":"Rugby","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Rugby","lang":"es","local":true,"level":3,"blocks":["<p>La ciudad cuenta con varios equipos de <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Rugby_union\">rugby union</a> que participan en la Kenya Cup y la Enterprise Cup, como son el Homeboyz RFC, Impala RFC, Kenya Commercial Bank RFC, Kenya Harleqin F.C., Mean Machine RFC, Mwamba RFC, Nondescripts RFC y Strathmore University RFC. El Nondescripts RFC es, junto con el Kenya Harlequins, el más antiguo de ellos, siendo fundados en 1923, e históricamente es el más exitoso del país. Originalmente estaba compuesto únicamente de jugadores de raza blanca, pero con el paso de los años ha ido alineando cada vez más jugadores nativos de Kenia. El Mwamba RFC, fundado en 1978, surgió precisamente como contraparte de ese equipo, siendo el primero para los kenianos indígenas. Este equipo rápidamente obtuvo gran popularidad a nivel nacional y desarrolló una rivalidad con el Nondescripts RFC. El Mean Machine RFC, fundado en 1977, representa a la <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Universidad_de_Nairobi\">Universidad de Nairobi</a> y es otro de los más populares del país, particularmente entre los jóvenes.<sup data-note=\"19\"></sup></p>","<p>La liga conocida como Eric Shirley Shield es la que se encuentra inmediatamente por debajo de la Kenya Cup en el sistema keniano, y en ella participan principalmente los equipos alternativos de aquellas escuadras que están en la primera división. El Eric Shirley Shield se divide en dos grupos según la ubicación geográfica de los equipos; aquellos de Nairobi están encuadrados en el grupo A, el del oriente del país.<sup data-note=\"19\"></sup></p>"],"sections":[]}]},{"title":"Religión","anchor":"Religión","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Religión","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":["<p>Según el censo el 95% de los entrevistados son religiosos, pero solo el 56,8% asiste a los servicios religiosos.</p>","<p><b>Cristianos</b></p>","<p>-Prostestantes- 60.5%</p>","<p>-Católicos- 21,8%</p>","<p>-Ortodoxos- 7,8%</p>","<p>-Mormones- 5,7%</p>","<p>-Otros- 4,2%</p>"],"sections":[]},{"title":"Personas destacadas","anchor":"Personas_destacadas","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Personas_destacadas","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":[],"sections":[]},{"title":"Referencias","anchor":"Referencias","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Referencias","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":[],"sections":[]},{"title":"Véase también","anchor":"Véase_también","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Véase_también","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":["<ul><li><a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Kibera\">Kibera</a></li>\n<li><a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Adobe\">Adobe</a></li></ul>"],"sections":[]},{"title":"Enlaces externos","anchor":"Enlaces_externos","href":"https://es.wikipedia.org/wiki/Nairobi#Enlaces_externos","lang":"es","local":true,"level":2,"blocks":["<ul><li> <a href=\"https://es.wikipedia.org/wiki/Wikimedia_Commons\">Wikimedia Commons</a> alberga una galería multimedia sobre <b>Nairobi</b>.</li></ul>"],"sections":[]}],"notes":[{"number":1,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"journal","title":"Nairobi","url":"https://www.citypopulation.de/en/kenya/nairobi/nairobi/4701__nairobi/","date":{"text":"24 de febrero de 2020"},"journal":"Citypopulation"},"origin":{"from":"coins"}}]},{"number":2,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"journal","title":"Nairobi","url":"https://es.db-city.com/Kenia--Nairobi--Nairobi","journal":"DB-City"},"origin":{"from":"coins"}}]},{"number":3,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"text","html":"Roger S. Greenway, Timothy M. Monsma, <i>Cities: missions' new frontier</i>, (Baker Book House: 1989), p.163."},"origin":{"from":"html"}}]},{"number":4,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"journal","title":"Nairobi History","url":"http://www.city-data.com/world-cities/Nairobi-History.html","journal":"City-Data.com"},"origin":{"from":"coins"}}]},{"number":5,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"text","html":"Rashid, Mahbub (16 de junio de 2016). <i>The Geometry of Urban Layouts: A Global Comparative Study</i>. Springer."},"origin":{"from":"html"}}]},{"number":6,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"journal","title":"Nairobi, Kenya | History Timeline","url":"https://historytimelines.co/timeline/nairobi-kenya","journal":"History Timelines"},"origin":{"from":"coins"}}]},{"number":7,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"journal","title":"Håvar Bauck's city guide to Nairobi","url":"http://www.bauck.com/places/nairobi.asp#The_business_hub_of_Africa","authors":[{"family":"Bauk"},{"name":"Bauk"}],"journal":"bauck.com"},"origin":{"from":"coins"}}]},{"number":8,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"book","title":"Karura: Are We Missing the Trees for the Forest?","url":"http://www.nationaudio.com/News/EastAfrican/0211/Opinion/Opinion3.html","authors":[{"family":"NDUNG'U wa NJAGA"},{"name":"NDUNG'U wa NJAGA"}],"date":{"text":"noviembre de 1998"},"publisher":"The EastAfrican"},"origin":{"from":"coins"}}]},{"number":9,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"text","html":"<a href=\"https://www.lexpress.fr/actualite/monde/afrique/au-kenya-la-guerre-sans-fin-contre-la-pollution-plastique_2161826.html\">https://www.lexpress.fr/actualite/monde/afrique/au-kenya-la-guerre-sans-fin-contre-la-pollution-plastique_2161826.html</a>"},"origin":{"from":"html"}}]},{"number":10,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"book","title":"Live Trading commences at Nairobi Stock Exchange","url":"http://www.millenniumit.com/esp/news_7.php","authors":[{"family":"Millennium IT"},{"name":"Millennium IT"}],"publisher":"millenniumit.com"},"origin":{"from":"coins"}}]},{"number":11,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"text","html":"<a href=\"https://www.la-croix.com/Monde/Kenya-Nairobi-40-000-personnes-rue-leur-expulsion-brutale-dun-bidonville-2021-12-14-1201190145\">https://www.la-croix.com/Monde/Kenya-Nairobi-40-000-personnes-rue-leur-expulsion-brutale-dun-bidonville-2021-12-14-1201190145</a>"},"origin":{"from":"html"}}]},{"number":12,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"journal","title":"Denver Sister Cities International","url":"http://www.denvergov.org/DenverSisterCities/tabid/382542/Default.aspx","journal":"denvergov.org"},"origin":{"from":"coins"}}]},{"number":13,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"journal","title":"Denver Mayor Michael Hancock heads to Africa for airport conference, visit to Kenya","url":"http://blogs.denverpost.com/thespot/2013/04/18/denver-mayor-michael-hancock-councilman-brooks-head-to-kenya/94276/","journal":"denverpost.com"},"origin":{"from":"coins"}}]},{"number":14,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"book","title":"Raleigh, North Carolina","url":"http://www.sister-cities.org/interactive-map/Raleigh,%20North%20Carolina","publisher":"Sister Cities International"},"origin":{"from":"coins"}}]},{"number":15,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"text","html":"<a href=\"https://www.elmundo.es/1998/08/15/internacional/15N0033.html\">Atentado en Nairobi en 1998</a>"},"origin":{"from":"html"}}]},{"number":16,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"text","html":"<a href=\"https://web.archive.org/web/20070909132113/http://www.shofco.org/espanol/enresumen.html\">Cifras claves: lo que hay que saber de Kibera</a>"},"origin":{"from":"html"}}]},{"number":17,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"book","title":"Fact file: AFC Leopards SC vs Gor Mahia FC","url":"http://www.futaa.com/football/article/fact-file-afc-leopards-sc-vs-gor-mahia-fc","authors":[{"family":"Moseti","given":"Brian"},{"name":"Moseti, Brian"}],"date":{"text":"21 de septiembre de 2012"},"publisher":"Fuuta.com"},"origin":{"from":"coins"}}]},{"number":18,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"book","title":"Leopards dominate but lose to Sserunkuma goal in Nairobi derby","url":"http://www.standardmedia.co.ke/?articleID=2000083479&story_title=leopards-dominate-but-lose-to-sserunkuma-goal-in-nairobi-derby","authors":[{"family":"Wandera","given":"Gilbert"},{"name":"Wandera, Gilbert"}],"date":{"text":"12 de mayo de 2013"},"publisher":"Standard Digital News","place":"Nairobi, Kenia"},"origin":{"from":"coins"}}]},{"number":19,"lang":"es","citations":[{"citation":{"kind":"book","title":"Overview of Kenya Rugby","url":"https://kenyapage.net/rugby/overview.html","publisher":"kenyapage.net"},"origin":{"from":"coins"}}]}],"citations":{"4f71788aaceb07865620ab192af96b5a4c85fcb4":{"citation":{"kind":"web","url":"http://www.demographia.com/db-worldua.pdf"},"origin":{"from":"wikidata","hash":"4f71788aaceb07865620ab192af96b5a4c85fcb4"}},"7b276f86e9588d62c2b6e9176bc2edd62d63e623":{"citation":{"kind":"record","stated_in":"Q265049","id":{"pid":"P5573","value":"8464"},"url":"https://www.archinform.net/ort/8464.htm","accessed":{"time":"2018-08-06T00:00:00Z","precision":11}},"origin":{"from":"wikidata","hash":"7b276f86e9588d62c2b6e9176bc2edd62d63e623"}},"998cc81b042e28b97d34f26dc57c1a1eb221abc7":{"citation":{"kind":"web","title":"Nairobi City and the city of Raleigh, North Carolina ink twining agreement","url":"https://nairobi.go.ke/nairobi-city-city-raleigh-north-carolina-ink-twining-agreement/","accessed":{"time":"2023-11-01T00:00:00Z","precision":11},"language":"en"},"origin":{"from":"wikidata","hash":"998cc81b042e28b97d34f26dc57c1a1eb221abc7"}},"9bafa148bebe67741e97cb9dc1c39ca5250126bc":{"citation":{"kind":"web","url":"https://web.archive.org/web/20090314131819/http://www.cbs.go.ke/sectoral/population/projections.html"},"origin":{"from":"wikidata","hash":"9bafa148bebe67741e97cb9dc1c39ca5250126bc"}},"b31b2e8297e678c210743cf2a193cb826d470471":{"citation":{"kind":"web","url":"https://www.c40.org/es/steering-committee/governor-sakaja-arthur-johnson/"},"origin":{"from":"wikidata","hash":"b31b2e8297e678c210743cf2a193cb826d470471"}},"f2e6563645b8b0cd63f14d11cf9a65125daa1188":{"citation":{"kind":"web","url":"http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf"},"origin":{"from":"wikidata","hash":"f2e6563645b8b0cd63f14d11cf9a65125daa1188"}},"fc508efe8351fc28439079bc359d81c8cf4dfb1a":{"citation":{"kind":"record","stated_in":"Q2864340"},"origin":{"from":"wikidata","hash":"fc508efe8351fc28439079bc359d81c8cf4dfb1a"}}}}